abunə ol: Yazılar | Şərhlər | Еmail

Tarixdə bu gün: Bolqarıstanda antifaşist üsyan

Şərh

1054594_original

Bolqarıstan Kommunist Partiyası (BKP) tərəfindən hazırlanmış və rəhbərlik edilmiş sentyabr üsyanı 9 iyun 1923-cü ildə ölkədə hərbi-faşist diktaturasının qurulmasına cavab idi. Xalq kütlələrinin Aleksandr Sankovun hökumətindən narazılığının artmasını, bahalılıq və inflyasiyanın artmasını nəzərə alaraq, BKP MK 1923-cü il avqustunda antifaşist üsyanının hazırlanması haqqında qərar qəbul etdi və vahid antifaşist cəbhənin yaradılması şüarını irəli sürdü.

Üsyanın hazırlanması terror şəraitində baş verirdi: 12 sentyabrda Sinkov hökuməti 2500-ə yaxın kommunisti həbs etmiş, 21 sentyabrda Sofiyada Hərbi-inqilabi komitəni dağıtmışdı.

Üsyan 22-sindən 23-ünə keçən gecə başladı və daha çox Bolqarıstanın şimal-şərqi hissəsində yayıldı, burada Ferdinand şəhərində hərbi-inqilabi komitə yerləşirdi. Rayonun bir sıra kəndlərində hakimiyyət işçi-kəndli komitələrinin əlinə keçdi. Üsyan digər rayonları, xüsusilə də Cənubi Bolqarıstanı da bürüdü. Üsyançılar dəstələri ordu ilə döyüşlərə girir, əyalət mrəkəzlərini, dəmir yollarını ələ keçirirdi. Üsyan 29 sentyabra kimi davam etdi.

Sankov hökuməti üsyançıların öhdəsindən amansızlıqla gəldi: 20 mindən çox insan öldürülmüş və işgəncəyə məruz qalmışdı. Sentyabr üsyanının yatırılması zamanı ordu, polis və sağ paramilitar qruplaşmalar ölkədə “ağ terror” törətdilər ki, onun qurbanları həm əsir üsyançılar, həm də üsyanın bürüdüyü rayon sakinləri idi…

Üsyanın iştirakçılarından biri, Sovet Ordusunun gələcək generalı və 1950-1958-ci illərdə Bolqarıstanın müdafiə naziri, 21 yaşlı Petr Pançevski (1902-1982) idi. Sentyabr hadisələri haqqında “Alovlu yollar” memuarında yazmışdır.

 Mənbə: sandinist.livejurnal.com

1054594_original23 сентября 1923 года – в Болгарии вспыхнуло антифашистское восстание.

Сентябрьское восстание, подготовленное и возглавленное компартией Болгарии (БКП) явилось ответом на установление военно-фашистской диктатуры 9 июня 1923 года. Учитывая возраставшее недовольство народных масс политикой правительства Александра Цанкова, ростом дороговизны и инфляции, ЦК БКП в августе 1923 принял решение о подготовке антифашистского восстания и выдвинул лозунг создания единого антифашистского фронта.
Подготовка восстания происходила в условиях террора: 12 сентября правительство Цанкова арестовало около 2500 коммунистов, 21 сентября разгромило Военно-революционный комитет в Софии.
Восстание началось в ночь с 22 на 23 сентября и особенно широкий размах приобрело в Северо-Западной Болгарии, где в городе Фердинанд находился военно-революционный комитет. В ряде сел этого района власть перешла к рабоче-крестьянским комитетам. Восстание охватило и другие районы, преимущественно Южной Болгарии. Отряды повстанцев вступили в упорные бои с правительственными войсками, захватывали центры округов, железнодорожные станции. Восстание продолжалось до 29 сентября.
Правительство Цанкова жестоко расправилось с восставшими: было убито и замучено свыше 20 тыс. человек. Во время подавления Сентябрьского восстания армия, полиция и правые парамилитарные формирования устроили в стране «белый террор», жертвами которого становились как пленные повстанцы, так и мирное население в охваченных восстанием районах страны…
Одним из участников восстания был 21-летний Петр Панчевский (1902-1982), будущий генерал Советской Армии и министр обороны Болгарии в 1950-1958 гг. О сентябрьских событиях он рассказал в своих мемуарах «Огненные дороги»…


Oxşar yazılar:

Baxış sayı:3529