abunə ol: Yazılar | Şərhlər | Еmail

Antonio Qramşi: “Mən laqeydlərə nifrət edirəm”Антонио Грамши: «Я ненавижу равнодушных»

Şərh

Laqeydlərə nifrət edirəm: Fridrix Gebbel kimi, hesab edirəm ki, “yaşamaq – müəyyən mövqeni tutmaq deməkdir”. Cəmiyyətdən kənarda dayanan insanların mövcudluğu sadəcə olaraq mümkün deyil. Həqiqətən yaşayan, lakin vətəndaş olmadan mövcud ola bilməyən şəxs müəyyən mövqeni tutmaya bilməz. Laqeydlik – həyat deyil, iradəsizlik, parazitlik, qorxaqlıqdır. Buna görə də mən laqeydlərə nifrət edirəm.

Laqeydlik – tarixin artıq yüküdür. Bu, yenilikçinin qurğuşun kimi ağır yükü, ətalətli və yapışqan, həmişə ən alovlu təşəbbüsü belə söndürən amildir; bu, köhnə cəmiyyətin qalasını əhatə etmiş və onu ən yaxşı qoruyucu divarlardan, döyüşçünün sinəsindən daha yaxşı qoruyan bataqlıqdır, çünki o, hücumçuları öz lilli bataq yerinə çəkir, onları gücdən salır və qorxudaraq, qəhrəmancasına təşəbbüslərdən imtina etməyə vadar edir.

Laqeydlik – tarixdə hərəkətdə olan qüdrətli qüvvədir. O, passiv də olsa fəaliyyət göstərir. Bu – taleyə baş əyməkdir, etibar etməməli olduğun, proqram və ən yaxşı planları dağıdan amildir; bu, şüura qarşı ayağa qalxan və onu məhv edən kobud materiyadır. Baş verənlər, insanların düçar olduğu bütün zülm, qəhrəmancasına şücaətlərlə meydana gələ biləcək (bəşəriyyə əhəmiyyətə malik) xeyir – fəaliyyətdə olan azlığın təşəbbüsü yox, daha çox çoxluğun laqeydliyi, iştiraksızlığının nəticəsidir. Baş verənlər azlıq istədiyinə görə deyil, ona görə gerçəkləşir ki, daha böyük insan kütlələri öz iradəsini göstərmək istəmir, fəaliyyət azadlığını başqalarının öhdəsinə verir, sonralar yalnız qılıncın məhv edə biləcəyi düyünlərin bağlanmasına icazə verir, nəticədə üsyanı boğmağa məcbur edə biləcək qanunların qəbul edilməsinə, sonralar yalnız qiyam yolu ilə hakimiyyətdən salına biləcək insanların hakimiyyəti ələ keçirməsinə yol verir. Tarixə hakim olan labüdlük bu laqeydliyin, özünü uzaqlaşdırmanın aldadıcı təzahüründən başqa bir şey deyil.

Hərəkətsiz qalmış hadisələr yetişməkdədir. Kütlələrin bundan xəbərsiz olduğu zamanda, çünki bu, onu narahat etmir, nəzarətdən kənarda qalmış istənilən insanların əli ilə kollektiv həyat qumaşı toxunur. Dar təsəvvürlərdən, ən yaxın məqsədlərdən, fəal şəkildə hərəkət edən kiçik qrupların şəxsi ambisiyaları və təəşşüqlərindən çıxış edərək dövrün taleyi ilə manipulyasiya edirlər, bu zaman insan kütlələri hər şeydən xəbərsizdir, çünki bu onları maraqlandırmır. Dövrün gizlincə yetişən hadisələri baş verir, gizlincə hazırlanmaqda olan qumaş toxunub və o zaman elə görünür ki, tarix təbiətin nəhəng təzahürüdür, hər kəsin qurbanı olduğu püskürmə, zəlzələdir: bunu istəyənlər və istəməyənlərin, bilənlər və bilməyənlərin, fəal olanların və etinasız qalanların. Etinasızlarda baş verənlər qıcıqlanma oyadır – onlar fəsadlardan yaxa qurtarmaq istəyərdilər, istəyərdilər ki, bunu istəmədikləri, baş verənlərə görə məsuliyyət daşımadıqları aydın olsun.

(c) SOLFRONT.org

[Yazı sensusnovus.ru ünvanındakı məqalədən Solfront.org üçün hazırlanmışdır]


– Ненавижу равнодушных: как Фридрих Геббель, считаю, что «жить — значит занимать определённую позицию». Не могут существовать просто люди, стоящие вне общества. Тот, кто действительно живёт, не может не быть гражданином, не может не занимать определённую позицию. Равнодушие — это не жизнь, а безволие, паразитизм, трусость. Поэтому я ненавижу равнодушных.
Равнодушие — балласт истории. Это свинцовый груз новатора, это нечто инертное и вязкое, зачастую гасящее самый пламенный энтузиазм; это болото, окружающее крепость старого общества и защищающее его лучше, чем самые прочные стены, чем грудь воина, потому что оно затягивает атакующих в свою илистую топь, обескровливает и устрашает их, вынуждая иногда отказаться от героического начинания.
Равнодушие — могучая сила, действующая в истории. Оно действует пассивно, но всё же действует. Это — покорность року, то, на что нельзя рассчитывать, что срывает программы и ломает лучшие планы; это грубая материя, восстающая против разума и губящая его. То, что происходит, то зло, что обрушивается на всех, то возможное добро, которое может быть порождено героическим действием (общечеловеческой значимости), — результат не столько инициативы тех немногих, кто действует, сколько равнодушия, безучастности большинства. То, что происходит, свершается не столько потому, что этого хотят немногие, сколько потому, что масса людей отказывается проявить свою волю, предоставляет свободу действия другим, позволяет завязываться таким узлам, которые позднее можно будет разрубить только мечом, допускает принятие таких законов, которые впоследствии заставит отменить лишь восстание, позволяет овладеть властью таким людям, которых позднее можно будет свергнуть только путём мятежа. Фатальность, которая кажется господствующей в истории, есть как раз не что иное, как обманчивая внешняя оболочка этого равнодушия, этого самоустранения. Подспудно назревают какие-то события. Руками немногих людей, находящихся вне всякого контроля, ткётся ткань коллективной жизни, в то время как масса пребывает в неведении, так как всё это её не волнует. Судьбами эпохи манипулируют, исходя из узких представлений, ближайших целей, личных амбиций и страстей маленьких групп активно действующих людей, в то время как масса людей пребывает в неведении, так как всё это её не волнует. Её подспудно назревавшие события свершаются, ткань, готовившаяся исподволь, соткана, и тогда кажется, что история есть не что иное, как гигантское явление природы, извержение, землетрясение, жертвами которого становятся все: и те, кто этого хотел, и те, кто не хотел, кто знал и кто не знал, кто проявил активность и кто остался безучастным. У безучастных происшедшее вызывает раздражение – они хотели бы избежать последствий, хотели бы, чтобы стало ясным, что они не желали того, что произошло, что они не в ответе.


Oxşar yazılar:

Baxış sayı:8755